تلاش برای کشاندن ایران به تنش با همسایگان؛ سناریویی همسو با اهداف آمریکا و اسرائیل

پایگاه خبری قاراچوخا: به گفته مقامات عالی‌رتبه جمهوری اسلامی ایران، یکی از مهم‌ترین چالش‌های کشور در جریان جنگ تحمیلی اخیر، تلاش دشمنان برای ضربه زدن به ارکان نظام با هدف تغییر ساختار سیاسی و حتی تجزیه ایران بوده است. در همین راستا، طی روزهای گذشته انتشار اخباری درباره تحرکات گروه‌های کُرد در مرزهای غربی کشور و گزارش‌هایی پیرامون اتحاد برخی احزاب کُرد ایرانی مستقر در عراق، توجه رسانه‌ها و تحلیلگران را به خود جلب کرده است.
این در حالی است که تاکنون خبر یا نشانه معتبری از تحرک یا موضع‌گیری مشابه از سوی احزاب و گروه‌های سیاسی سایر اقوام ایرانی منتشر نشده است. از سوی دیگر، ترکیه و جمهوری آذربایجان از جمله کشورهایی بوده‌اند که پس از ترور دولتی رهبر معظم انقلاب، این اقدام را به دولت و ملت ایران تسلیت گفته و رسانه‌های رسمی آن‌ها نیز از جانبداری آشکار از دشمنان متجاوز ایران خودداری کرده‌اند.
با وجود این مواضع، در روزهای اخیر نشانه‌هایی از تلاش برای تحریک فضای منطقه‌ای و القای تنش میان ایران و همسایگان شمال‌غربی آن مشاهده شده است؛ اقداماتی که برخی تحلیلگران آن را در راستای سناریوهای آمریکا و رژیم صهیونیستی یا ناشی از فعالیت عوامل نفوذی و جریان‌های همسو با دشمنان ایران ارزیابی می‌کنند.
در همین چارچوب، در ۱۳ اسفند، دولت ترکیه اعلام کرد که یک فروند موشک شلیک‌شده از سمت ایران در منطقه حاتای، توسط سامانه‌های پدافندی ناتو در خارج از جو رهگیری و منهدم شده است. عصر همان روز، رئیس‌جمهور ترکیه در ضیافت افطاری با نظامیان، بدون نام بردن از ایران، با لحنی هشدارآمیز کشور شلیک‌کننده موشک را مورد خطاب قرار داد. در مقابل، رئیس‌جمهور ایران هرگونه اقدام خصمانه علیه کشورهای همسایه را رد کرد و متعاقب آن، ستاد کل نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران نیز به‌طور رسمی هرگونه حمله به کشور دوست و همسایه، ترکیه، را تکذیب کرد.
یک روز بعد، در ۱۴ اسفند، حوالی ظهر، برخی رسانه‌ها اخباری مبنی بر هدف قرار گرفتن فرودگاه نخجوان و مناطق اطراف آن توسط پهپادهای ایرانی منتشر کردند. هم‌زمان، خبر احضار سفیر ایران در باکو به وزارت امور خارجه جمهوری آذربایجان و تسلیم یادداشت اعتراض این کشور نیز مخابره شد. با این حال، ساعاتی بعد ستاد کل نیروهای مسلح ایران بار دیگر به‌صراحت هرگونه حمله به جمهوری آذربایجان را تکذیب کرد.
در ادامه، اخباری منسوب به الهام علی‌اف، رئیس‌جمهور جمهوری آذربایجان، در برخی رسانه‌های داخلی ایران منتشر شد که در آن هرگونه مشارکت این کشور در جنگ علیه ایران، چه در شرایط فعلی و چه در آینده، رد شده بود. با این حال، در بخشی از این اظهارات به توان دفاعی جمهوری آذربایجان نیز اشاره شده بود که از سوی برخی ناظران به‌عنوان پیامی بازدارنده تفسیر شد.
با توجه به اهمیت موضوع، جمهوری اسلامی ایران پیگیری‌های دیپلماتیک خود را از طریق تماس وزیر امور خارجه با همتای آذربایجانی دنبال کرد. سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه کشورمان، در این گفت‌وگو با تأکید بر سیاست حُسن همسایگی جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد که تهران خواهان گسترش روابط با جمهوری آذربایجان در تمامی زمینه‌هاست.
وی با اشاره به انفجارهای رخ‌داده در جمهوری خودمختار نخجوان، شلیک هرگونه پرتابه از سوی ایران به سمت این منطقه را تکذیب کرد و گفت نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران در حال بررسی و انجام تحقیقات لازم درباره این حادثه هستند. عراقچی همچنین به نقش رژیم اسرائیل در چنین حوادثی با هدف انحراف افکار عمومی و تخریب روابط حسنه ایران با همسایگان اشاره کرد و افزود نمونه‌های مشابهی از این اقدامات در روزهای اخیر مشاهده شده است. وزیر امور خارجه ایران ضمن ابراز تأسف از مجروح شدن تعدادی از شهروندان جمهوری آذربایجان، برای آنان آرزوی سلامتی کرد.
با استناد به مواضع رسمی منتشرشده از سوی مقامات ایران، ترکیه و جمهوری آذربایجان، به نظر می‌رسد تلاش‌هایی هدفمند برای کشاندن ایران به تنش با همسایگان خود، آن هم در شرایطی حساس، در جریان است؛ اقداماتی که می‌تواند ناشی از فعالیت عوامل نفوذی داخلی یا برنامه‌ریزی بازیگران فرامنطقه‌ای باشد.
در چنین شرایطی، ضرورت هوشیاری نهادهای مسئول برای مدیریت و خنثی‌سازی این تحرکات و همچنین دقت فعالان رسانه‌ای در بازنشر اخبار و تحلیل‌ها، بیش از پیش مورد تأکید قرار می‌گیرد تا از تشدید تنش‌های ناخواسته در روابط منطقه‌ای جلوگیری شود.